- ΤΟ V-3, OΙ ΒΟΜΒΕΣ ΤΟΥ WALLIS ΚΑΙ O KENNEDY

Το V3.

Τα γερμανικά όπλα αντιποίνων (Vergeltungswaffen) V1 και V2 είναι αρκετά γνωστά, με το V1 να αποτελεί το πρώτο αυτοκατευθυνόμενο βλήμα πτήσης (cruise missile) και το V2 τον πρώτο βαλλιστικό πύραυλο.

Λιγότερο γνωστή όμως είναι η ύπαρξη του V3, το οποίο σήμερα θα το χαρακτηρίζαμε σαν υβριδικό βλήμα, οβίδα-ρουκέτα.

Επίγεια δοκιμαστική εγκατάσταση V3

Η αρχή λειτουργίας του V3 βασίζονταν στη διαδοχική προώθηση του βλήματος καθώς περνούσε εμπρός από θαλάμους καύσης διατεταγμένους κατά μήκος και στα πλάγια μιας κάννης αρκετών δεκάδων μέτρων, έτσι ώστε να του δοθεί αρκετή ώθηση για να πετύχει ταχύτητα περίπου τετραπλάσια του ήχου.

Έτσι έλπιζαν να λύσουν το πρόβλημα που είχαν τα συμβατικά πυροβόλα πολύ μεγάλου βεληνεκούς που χρησιμοποιούσαν πολύ ισχυρή γόμωση, να χρειάζονται δηλαδή αντικατάσταση της κάννης τους μετά από μερικές δεκάδες βολές.

Το βλήμα του V3 ήταν σχετικά λεπτό και ελαφρύ και έμοιαζε περισσότερο με πύραυλο που δεν έφερε όμως επάνω του το προωθητικό καύσιμο, ενώ σταθεροποιούνταν με πτερύγια στο πίσω μέρος του και όχι με περιστροφή μέσα στην κάννη-σωλήνα.

Aρχή κατασκευής του όπλου διαδοχικής προώθησης, από σχέδιο του 1892.

Η αρχή λειτουργίας του V3 υπήρχε σε αμερικανική πατέντα από το 1857, όμως οι δοκιμές εκείνη την εποχή ήταν ανεπιτυχείς, καθώς δεν μπορούσαν να συγχρονιστούν ικανοποιητικά οι διαδοχικές εναύσεις των πλευρικών γομώσεων, με αποτέλεσμα το βλήμα συχνά να επιβραδύνεται αντί να επιταχύνεται.

Στη συνέχεια τη σκυτάλη την πήραν οι Γάλλοι, αλλά το όπλο ήταν ακόμα στα σχέδια όταν η Γαλλία παραδόθηκε στη Γερμανία τον Ιούνιο του 1940.

Οι Γερμανοί με τη σειρά τους διέγνωσαν τις δυνατότητες του όπλου, καθώς η τεχνολογία της εποχής τούς επέτρεπε πλέον να πετύχουν αξιόπιστα (με ηλεκτρική έναυση) την απαιτούμενη διαδοχή των γομώσεων.

Η ιδέα λοιπόν ήταν να εγκατασταθούν δύο πυροβολαρχίες των 25 καννών V3 η κάθε μία κοντά στο Calais, απ’ όπου θα βομβάρδιζαν το Λονδίνο σε απόσταση 165 km.

Ένας από τους διαφόρους τύπους βλημάτων V3, στα χέρια αμερικανών στρατιωτών.

Οι σωλήνες εκτόξευσης προβλέπονταν να έχουν μήκος 130 m, ενώ το μήκους 2.5 m και διαμέτρου 150 mm βλήμα (υπήρχαν και άλλα μήκη), θα έφερε εκρηκτική κεφαλή τουλάχιστον 25 kg.

Η περιοχή που επιλέχθηκε τελικά για την εγκατάσταση των V3 ήταν σ’ ένα λόφο δυτικά του Calais, στην περιοχή του Mimoyecques, όπου κατασκευάστηκαν δύο βασικά τούνελ σε βάθος αρκετών δεκάδων μέτρων (100 m στο βαθύτερο σημείο), με οροφή από οπλισμένο μπετόν που κοντά στην έξοδο από το έδαφος είχε πάχος 5.5 m.

Και ενώ οι πυροβολαρχίες των V3 ήταν έτοιμες για δράση εναντίον του Λονδίνου, μια αεροπορική επιδρομή στις 6 Ιουλίου 1944 από βρετανικά βομβαρδιστικά Lancaster του περίφημου σμήνους των Dambusters, το καθένα από τα οποία έφερε από μία «σεισμική» βόμβα Tallboy των 6 τόνων, κατέστρεψε τις εγκαταστάσεις πέρα πρακτικής επισκευής.

Μικρότερα V3 εγκατεστημένα στη Γερμανία χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του Λουξεμβούργου στα τέλη του 1944 (που το είχαν ήδη απελευθερώσει οι Αμερικανοί), αλλά με πολύ φτωχά αποτελέσματα, αφού τα 142 συνολικά βλήματα που έπεσαν στην περιοχή επέφεραν τον θάνατο μόνον 10 ατόμων.

Ο Barnes Wallis και οι βόμβες του (Upkeep και Tallboy).

Ο Barnes Wallis εμπρός από ένα Lancaster, το μόνο αεροσκάφος της εποχής που μπορούσε να μεταφέρει τις βόμβες του.

Οι βόμβες των 6 τόνων που έριξαν τα Lancasters εναντίον των εγκαταστάσεων των V3 στο Mimoyecques, ήταν μία από τις πρωτοποριακές ιδέες του Βρετανού αεροναυπηγού και εφευρέτη Βarnes Wallis, ο οποίος προηγουμένως είχε εφεύρει και την βόμβα «αναπήδησης» με κωδικό όνομα Upkeep, με την οποία καταστράφηκαν 2 από τα 3 βασικά υδατοφράγματα που τροφοδοτούσαν με ηλεκτρισμό τη σημαντική βιομηχανική περιοχή του Ρουρ, στη Γερμανία.

Η επιδρομή αυτή έγινε τη νύκτα της 16 προς 17 Μαΐου 1943 με τη συμμετοχή μιας ομάδας 19 Lancasters, που έμεινε γνωστή στην ιστορία σαν dambusters (υπάρχει και ομώνυμη κινηματογραφική ταινία του 1955).

Πώς η βόμβα αναπήδησης Upkeep κατέστρεψε τα φράγματα στο Ρουρ. Η 4 τόνων κυλινδρικού σχήματος βόμβα πριν την άφεσή της τίθετο σε περιστροφή αντίθετα προς τη φορά κίνησης, που είχε σαν αποτέλεσμα αφού αναπηδήσει στο νερό και καταλήξει στον τοίχο του φράγματος να βυθιστεί παραμένοντας κολημμένη επάνω του, έτσι ώστε η έκρηξή της να μεγιστοποιήσει τη ζημιά. Η βόμβα για να μην βυθιστεί κτυπώντας στο νερό ούτε να εκραγεί, αλλά να αναπηδήσει αποτελεσματικά, έπρεπε το αεροσκάφος να κινείται με πολύ συγκεριμένη ταχύτητα και να βρίσκεται σε ορισμένο ύψος με πολύ μικρά περιθώρια απόκλισης. Ένας ευφυής και απλός τρόπος για να το πετύχουν αυτό ήταν η τοποθέτηση δύο προβολέων στο αεροσκάφος (το λευκό V από κάτω του) που ήταν ρυθμισμένοι έτσι ώστε οι δέσμες τους να διασταυρώνονται στην επιφάνεια του νερού, όταν το αεροσκάφος βρίσκονταν στο σωστό ύψος. Στην ταινία του 1955 η ιδέα παρουσιάζεται σαν έμπνευση που είχαν δύο πιλότοι σε θεατρική παράσταση, αλλά δεν έγινε έτσι.

Για να δουλέψει αποτελεσματικά η Upkeep έπρεπε να πέσει από ύψος 18 m, από ένα αεροσκάφος που θα κινείτο με 373 km/h ως προς το νερό. H βόμβα πυροδοτούνταν με πιεσοστατικό διακόπτη στα 9 m βάθος.

Aντίστοιχα, η ιδέα του Βarnes Wallis για την περίπτωση των V3 (και για άλλες παρόμοιες περιπτώσεις), ήταν να κατασκευαστεί μια βόμβα αρκετά ισχυρής μηχανικής κατασκευής αλλά και εκρηκτικής δύναμης, ώστε να εκραγεί αφού θα έχει διεισδύσει αρκετές δεκάδες μέτρα μέσα στο έδαφος, έτσι ώστε η έκρηξη να μεταδοθεί κυρίως σαν σεισμικό κύμα παρά σαν κύμα πίεσης στον αέρα, γεγονός που θα την έκανε πολύ πιο καταστρεπτική εναντίον ενισχυμένων υπόγειων κατασκευών.

Η έκρηξη αυτή θα δημιουργούσε έναν τοπικό σεισμό μεγέθους 3.6, που μπορεί να μην φαίνεται ισχυρός, αλλά θα είχε το κέντρο του ακριβώς δίπλα στις εχθρικές εγκαταστάσεις!

Μία Tallboy τη στιγμή που εγκαταλείπει το διαμέρισμα βομβών ενός Lancaster.

Για να πετύχει αυτή η διείδυση μέσα στο έδαφος, η 6 τόνων βόμβα Tallboy θα έπρεπε να πέσει από το μέγιστο ύψος πτήσης των βομβαρδιστικών εκείνης της εποχής (περίπου 7.5 km), ενώ η σχεδόν απουσία έκρηξης στον αέρα είχε το πρόσθετο πλεονέκτημα της ελαχιστοποίησης των ανθρώπινων απωλειών στο έδαφος.

Η Τallboy είχε και άλλες επιτυχίες στο ενεργητικό της, όπως εναντίον των εγκαταστάσεων των V2, του θωρηκτού Tirpitz, των θωρακισμένων υποστέγων των γερμανικών υποβρυχίων στο St. Nazaire, και σιδηροδρομικών τούνελ.

O Barnes Wallis ήταν επίσης ο εμπνευστής της «γεωδετικής» κατασκευής ορισμένων βομβαρδιστικών από τα οποία γνωστότερο είναι το Wellington, του οποίου αυτή η φωτογραφία είναι αδιάψευστος μάρτυρας της ανοχής σε πλήγματα που επέτρεπε σε αεροσκάφη να επιστρέψουν στη βάση τους (η επικάλυψη είναι υφασμάτινη). 

Ο θάνατος του Joe Kennedy Jr.

Mε την καταστροφή των V3 συνδέεται και ο θάνατος του Joe Kennedy Jr, μεγαλύτερου αδελφού των μετέπειτα προέδρου των ΗΠΑ J. F. Kennedy, τον οποίον ο πατέρας τους Joseph P. Kennedy (πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Λονδίνο μεταξύ 1938 -1940) προόριζε ουσιαστικά για την προεδρία των ΗΠΑ.

O Κennedy λοιπόν υπηρετούσε σαν έφεδρος πιλότος του αμερικανικού Ναυτικού και από τον Σεπτέμβριο του 1943 στάθμευε στην Αγγλία, έχοντας ειδικευτεί στις πτήσεις των πρώτων πολεμικών drones (επιχειρήσεις Aphrodite και Anvil).

Tα drones αυτά ήταν αμερικανικά βομβαρδιστικά συνήθως Β-24 Liberators, που αφού όλος ο πολεμικός εξοπλισμός τους είχε αντικατασταθεί με 10 τόνους εκρηκτικών Torpex, είχαν μετατραπεί σε τηλεκατευθυνόμενες βόμβες, γνωστές σαν ΒQ-8 ή robots. 

To κόκπιτ ενός BQ-8, στο οποίο διακρίνονται οι μοχλοί που συνδέουν τον σερβοκινητήρα (επάνω) με το χειριστήριο.

Eπειδή οι δυνατότητες του τηλεχειρισμού την εποχή εκείνη ήταν σχετικά περιορισμένες, χρειάζονταν ένα πλήρωμα δύο ατόμων να τα απογειώσει και να τα ανεβάσει μέχρι των ύψος των 600 περίπου μέτρων, ενώ στην συνέχεια οι πιλότοι όπλιζαν τον εκρηκτικό μηχανισμό και πηδούσαν με αλεξίπτωτο.

Τον χειρισμό του robot στη συνέχεια ανελάμβανε με τηλεχειρισμό πλήρωμα σε άλλο αεροσκάφος που είχε απογειωθεί νωρίτερα και πετούσε ψηλότερα σε καθορισμένο σημείο ραντεβού (συνήθως υπήρχαν τουλάχιστον 2, ή και 3 αεροσκάφη συνοδείας για κάθε αποστολή).

Μάλιστα, η καθοδήγηση των robots δεν γίνονταν μόνο οπτικά από το συνοδευτικό αεροσκάφος, αλλά μέσα στο robot υπήρχαν δύο τηλεοπτικές κάμερες που μετέδιδαν ζωντανά εικόνες στο «μητρικό» αεροσκάφος, μία από το εξωτερικό περιβάλλον από τη θέση του πιλότου και μία από τα όργανα του σκάφους.

Βέβαια λίγες από τις επιχειρήσεις αυτές ήταν επιτυχείς, και πολλά robots χάθηκαν πριν καταφέρουν να φθάσουν στο στόχο τους και ενώ βρίσκονταν κάτω από τηλεκατεύθυνση.

Καθώς λοιπόν μετά την επιδρομή των “Dambusters” στο Mimoyecques, οι Βρετανοί δεν κατάφεραν να επιβεβαιώσουν την καταστροφή των βάσεων των V3, αποφάσισαν να στείλουν μια αποστολή robot στις 12 Αυγούστου 1944 για να αποτελειώσει το έργο.

Κυβερνήτες του robot στην περίπτωση αυτή ήταν ο Joe Kennedy με συγκυβερνήτη τον Wiford Willy, οι οποίοι αφού απογείωναν το βομβαρδιστικό θα πηδούσαν με αλεξίπτωτο στην περιοχή της αεροπορικής βάσης της RAF στο Manston, στην νοτιοανατολική Βρετανία.

Μνημείο του Joe Kennedy Jr στο οχυρό των V3 (σήμερα μουσείο), στο Mimoyecques.

Κάτι πήγε όμως στραβά μετά την ενεργοποίηση του κυκλώματος των εκρηκτικών (αργότερα θα αποδοθεί σε υπερθέρμανση των ρελέ που όπλιζαν τη βόμβα και τα οποία παρέμεναν συνεχώς ενεργά, κάτι που είχε επισημάνει και ένας τεχνικός χωρίς όμως αποτέλεσμα) και το αεροσκάφος τινάχτηκε στον αέρα πριν προλάβουν τα μέλη του πληρώματος να το εγκαταλείψουν, σκοτώνοντάς τα ακαριαία.

Η ειρωνεία είναι ότι αργότερα αποδείχθηκε ότι η αποστολή αυτή δεν χρειάζονταν, καθώς οι Tallboy είχαν κάνει πράγματι τη δουλειά τους.

                                                                                                            Γ. Μεταξάς

- ΕΝΑ ARADO AR-196 ΣΤΗΝ ΗΡΑΚΛΕΙΑ

Στον όρμο Αλιμιά, στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού Ηρακλειά του συμπλέγματος των Κουφονησιών και σε βάθος 11 μέτρα, βρίσκονται από το 1982 τα υπολείμματα ενός γερμανικού υδροπλάνο τύπου Arado Ar-196.

Το Arado ήταν ένα διθέσιο μονοκινητήριο υδροπλάνο ανίχνευσης/ ναυτικής συνεργασίας, οπλισμένο τουλάχιστον με δύο πολυβόλα, ένα (ή περισσότερα) σταθερά που έβαλαν προς τα εμπρός και ένα κινητό που το χειρίζονταν το δεύτερο μέλος του πληρώματος από την πίσω θέση. 
Μπορούσε επίσης να φέρει δύο βόμβες των 50 kg κάτω από τα φτερά.

Ο κινητήρας του ήταν αερόψυκτος αστεροειδής κατασκευής BMW, ισχύος σχεδόν 1000 ίππων.

Arado Ar-196 στη βάση του Σκαραμαγκά (φωτό: aviationarchaeology.gr)

Τα Arado Ar-196 χρησιμοποιήθηκαν από θωρηκτά (εκτοξεύονταν με καταπέλτη) αλλά και για τον από αέρος έλεγχο του Αιγαίου μετά την κατάληψη της Ελλάδος από τους Γερμανούς τον Απρίλιο του 1941, καθώς στην περιοχή δεν δρούσαν ισχυρά πολεμικά συμμαχικά πλοία ούτε καταδιωκτικά πρώτης γραμμής της RAF, ενώ ο ισχυρότερος εναέριος αντίπαλος ήταν τα δικινητήρια βρετανικά καταδιωκτικά Beaufighter που έδρευαν στην Κύπρο.

Το συγκεκριμένο Arado (μάλλον το D1+EH με κυβερνήτη τον Fritz Schaar) μαζί με άλλα αεροσκάφη συνόδευε στις 17/9/43 γερμανική νηοπομπή από τον Πειραιά προς τη Ρόδο, όταν δέχτηκαν επίθεση από ομάδα Beaufighter στη μέση περίπου της διαδρομής τους.

Μία από τις απώλειες της μάχης που επακολούθησε ήταν και το συγκεκριμένο αεροσκάφος, το οποίο όμως ο κυβερνήτης του Fritz Schaar κατώρθωσε να προσθαλασσώσει.

Μάλιστα αρχικά επιχειρήθηκε η ρυμούλκησή του από γερμανικό σκάφος, αλλά τελικά το αεροσκάφος βυθίστηκε μάλλον εξαιτίας ζημιών στους πλωτήρες του.

Το 1982, μια τράτα το «ψάρεψε» νότια της Ίου από βάθος 90 μέτρων και προκειμένου να το ξεμπλέξει από τα δίκτυα της το απόθεσε στον όρμο Αλιμιά της Ηρακλειάς σε βάθος περίπου 10 μέτρων.

Η ρυμούλκηση από την τράτα έκανε σημαντική ζημιά στο Arado, που στη συνέχεια δέχτηκε και τις "επισκέψεις" συλλεκτών σουβενίρ, που το απογύμνωσαν από ότι μπορούσε να αφαιρεθεί (η έλικά του πχ κοσμεί την αυλή σπιτιού στην Ηρακλειά).

Το Arado στην Ηρακλειά (φωτό: www.iefimerida.gr)

Ο γράφων είχε επισκεφθεί την Αλιμιά και το Arado τον Σεπτέμβριο του 1993 και είχε τραβήξει μερικές υποβρύχιες φωτογραφίες, μία από τις οποίες μαζί με σχετικό κείμενο δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιαν-Φεβ 1994 του περιοδικού «Το Αεροπλάνο».

Ενημέρωσε επίσης για την ύπαρξη του Arado και το μουσείο της Πολεμικής Αεροπορίας στο Τατόι, προτείνοντας να το εντάξουν στο πρόγραμμα ανέλκυσης, καθαρισμού και έκθεσης αεροσκαφών του Β’ΠΠ που υλοποιείται με τη βοήθεια της Κινητής Ομάδας Συντήρησης Υποθαλάσσιων Εγκαταστάσεων (ΚΟΣΥΘΕ).

Η πρώτη ανάκτηση αεροσκάφους του Β’ΠΠ για το μουσείο έγινε το 1996 με ένα ελαφρύ βομβαρδιστικό Blenheim (Μπλένεμ) που ανασύρθηκε από τη θαλάσσια περιοχή του Ρεθύμνου (είχε προηγηθεί το 1993 η ανάκτηση των πολυβόλων και τμημάτων από αεροσκάφος Blenheim, από τη Μικρή Πρέσπα).

 Ο κινητήρας του Arado Ar-196 από την Ικαρία (φωτό: aviationarchaeology.gr)

Ανάμεσα στα ιστορικά αεροπορικά ευρήματα που έχουν ανακτηθεί από τη θάλασσα και εκτίθενται στο μουσείο του Τατοΐου, είναι ένα Junkers Ju-52 που ανασύρθηκε το 2003 από τη θαλάσσια περιοχή της Λέρου, ένα Junkers Ju-87 (Stuka) που ανασύρθηκε το 2006 από την περιοχή της Ρόδου και ένα Arado Ar-196 που είχε βυθιστεί το 1944 μεταξύ Νάξου και Ικαρίας και ανελκύστηκε το 2013.

Γ. Μεταξάς

- ΚΟΝΤΑ ΣΤΟΝ ΠΥΡΗΝΙΚΟ ΟΛΕΘΡΟ

Είναι κάποια περιστατικά της παγκόσμιας ιστορίας όχι πολύ γνωστά στο ευρύ κοινό, που έφεραν όμως αρκετές φορές την ανθρωπότητα κοντά στον πυρηνικό όλεθρο κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, αλλά και αργότερα.

Παρακάτω παρουσιάζονται τα σοβαρότερα από αυτά, με υλικό από τις σελίδες του HISTORY. (http://www.history.com/news/history-lists/5-cold-war-close-calls)

27 Οκτωβρίου 1962

Την ημέρα αυτή και καθώς η κρίση της Κούβας έφτανε στο αποκορύφωμά της, ένα κατασκοπευτικό αεροσκάφος U-2 απογειώθηκε από την Αλάσκα για πτήση ρουτίνας στην περιοχή του Β. Πόλου.

Η ναυτιλία θα γίνονταν παραδοσιακά με τα άστρα, αλλά από κάποιο σημείο και μετά η λάμψη του Βόρειου Σέλαος την εμπόδισε, και το αεροσκάφος απόκλινε από την πορεία του και μπήκε στον σοβιετικό εναέριο χώρο.

Δεδομένης της ιδιαίτερα τεταμένης κατάστασης μεταξύ ΗΠΑ και Σ. Ένωσης, λίγο έλειψε το απλό (υπό άλλες συνθήκες) αυτό συμβάν να έχει καταστροφικές συνέπειες.

Οι Σοβιετικοί θεωρώντας ότι έχουν να κάνουν με βομβαρδιστικό, έστειλαν αμέσως καταδιωκτικά να το αναχαιτήσουν και οι Αμερικανοί με τη σειρά τους έστειλαν επίσης οπλισμένα καταδιωκτικά για να το συνοδεύσουν πίσω.

Ευτυχώς, και μέχρι να το φθάσουν τα Σοβιετικά καταδιωκτικά, το U-2 έχοντας ξεμείνει από καύσιμα και ανεμοπορώντας κατάφερε να βγεί από τον σοβιετικό εναέριο χώρο, και έτσι μια πολύ επικίνδυνη αναμέτρηση μεταξύ αμερικανικών και σοβιετικών εναέριων δυνάμεων, αποτράπηκε την τελευταία στιγμή.

Την ίδια ημέρα, ένα άλλο U-2 που πετούσε επάνω από την Κούβα καταρρίφθηκε από σοβιετικό πύραυλο που εκτοξεύθηκε από το Κουβανικό έδαφος, σκοτώνοντας τον πιλότο του Rudolf Anderson.

27 Oκτωβρίου 1962

Ο Vasili Arkhipov

Επίσης την ίδια ημέρα με τα παραπάνω συμβάντα, έλαβε χώρα ακόμα ένα που αφορούσε ένα σοβιετικό υποβρύχιο, και μάλιστα θεωρείται το πιο επικίνδυνο απ’ όλα τα επεισόδια που θα μπορούσαν να έχουν εξελιχθεί σε πυρηνική αναμέτρηση.

Το σοβιετικό υποβρύχιο Β-59 εξοπλισμένο με πυρηνικά όπλα περιπολούσε στα όρια της ζώνης αποκλεισμού που είχαν επιβάλει οι ΗΠΑ γύρω από την Κούβα.

Το αμερικανικό αντιτορπιλικό Beagle το εντόπισε, και άρχισε να του ρίχνει προειδοποιητικά εκπαιδευτικές βόμβες βυθού (χωρίς πολεμική γόμωση), για να το αναγκάσει να απομακρυνθεί.

Ο κυβερνήτης του Β-29 όμως τις θεώρησε κανονικές βόμβες βυθού και ουσιαστικά έναρξη πολέμου, και ζήτησε από το πλήρωμά του προετοιμασία για εκτόξευση τορπίλης με πυρηνική κεφαλή εναντίον του αμερικανικού αεροπλανοφόρου Randolf, που βρίσκονταν επίσης στην περιοχή.

Ευτυχώς το σύστημα των Σοβιετικών προέβλεπε τη συγκατάθεσε των τριών αρχαιότερων αξιωματικών για την εκτόξευση πυρηνικού όπλου, και ο ύπαρχος Vasili Arkhipov αρνήθηκε.

Τελικά ο καπετάνιος πείσθηκε να φέρει το υποβρύχιο στην επιφάνεια για να επικοινωνήσει με τη Μόσχα και να ζητήσει οδηγίες, στη συνέχεια των οποίων το υποβρύχιο απομακρύνθηκε χωρίς άλλο επεισόδιο.

Την επόμενη ημέρα και συνειδητοποιόντας από τα παραπάνω συμβάντα πόσο κοντά είχαν φθάσει σε θερμό πυρηνικό επεισόδιο, οι Κένεντι και Χρουστσόφ κατέληξαν σε συμφωνία που αποκλιμάκωνε την κρίση στην Κούβα.

Ο Arkhipov πέθανε το 1998, έχοντας τον βαθμό του αντιναύαρχου.

9 Νοεμβρίου 1979

Στα τέλη της δεκατίας του 1970, τόσο οι ΗΠΑ όσο και Η Σοβιετική Ένωση βάσιζαν την άμυνά τους σε συστήματα ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Αλλά αναπόφευκτα όπως συμβαίνει με κάθε νέα τεχνολογία, είχαν να αντιμετωπίσουν και τις δυσλειτουργίες αυτών των συστημάτων, από τις οποίες σοβαρότερη θεωρείται αυτή που συνέβη στο κέντρο αεράμυνας NORAD στο Κολοράντο.

Το πρωί της 9^ης Νοεμβρίου 1979, οι χειριστές των συστημάτων αεράμυνας είχαν ένδειξη πολλαπλής εκτόξευσης σοβιετικών πυραύλων εναντίον της Β. Αμερικής.

Η διοίκηση απογείωσε 10 αεροσκάφη αναχαίτησης, το προεδρικό αεροπλάνο και έβαλε σε ετοιμότητα πυρηνικούς πυραύλους για ανταποδοτικό κτύπημα.

Ευτυχώς η αντιπαραβολή με στοιχεία από δορυφόρους δεν επιβεβαίωσε τη σοβιετική επίθεση, και τελικά αποδείχθηκε ότι η όλη ιστορία ξεκίνησε από έναν τεχνικό που «έτρεξε» ένα πρόγραμμα προσομοίωσης σοβιετικής επίθεσης.

Το συμβάν είχε σαν αποτέλεσμα να στείλει ο Μπρέζνιεφ στον Κάρτερ επιστολή επισημαίνοντας τον «τρομερό κίνδυνο» που διέτρεξαν οι δύο χώρες, δεν ήταν όμως και η τελευταία φορά που τεχνικό πρόβλημα δημιούργησε κατάσταση πυρηνικού συναγερμό στις ΗΠΑ.

Ήδη μέσα στο επόμενο έτος, σε τρείς ανεξάρτητες περιπτώσεις προβλήματα ηλεκτρονικών έβαλαν πάλι το σύστημα Εθνικής Αμυνας των ΗΠΑ στην υψηλότερη κατάσταση συναγερμού.

26 Σεπτεμβρίου 1983

Ο Stanislav Petrov

Την ημέρα αυτή, ο αντισυνταγματάρχης Stanislav Petrov ήταν επικεφαλής σε υπόγεια στρατιωτική βάση νότια της Μόσχας, απ’ όπου οι Σοβιετικοί παρακολουθούσαν τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης που ήταν εγκατεστημένα σε δορυφόρους τους.

Λίγο μετά τα μεσάνυκτα όμως ξέσπασε πανικός, καθώς το σύστημά τους υποδείκνυε την εκτόξευση πέντε βαλλιστικών πυραύλων πυρηνικών κεφαλών από το έδαφος των ΗΠΑ.

Η ανίχνευση οφείλετο σε λάθος του συστήματος που εξέλαβε την αντανάκλαση του ήλιου σε σύννεφα στην περιοχή της Μοντάνα, σαν την εκτόξευση πυραύλων.

Το σοβιετικό πρωτόκολλο προέβλεπε κατ’ αρχήν την ενημέρωση της Μόσχας, αλλά ο Petrov ήξερε ότι δεν διέθετε αυτόν τον χρόνο.

Βασιζόμενος στο γεγονός ότι το σοβιετικό σύστημα είχε ξανακάνει λάθος και στη λογική ότι μία επίθεση δεν θα περιλάμβανε μόνο πέντε πυραύλους (αλλά και στο ένστικτό του), επέλεξε να αγνοήσει τον συναγερμό και να τον καταχωρήσει σαν λανθασμένο.

Το γεγονός έγινε γνωστό μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και παρότι η πρωτοβουλία του  Petrov (που μάλλον απέτρεψη ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα) δεν έτυχε επίσημης αναγνώρισης από τους σοβιετικούς (για να μην παραδεχτούν την αδυναμία του συστήματός τους), έλαβε αρκετές διακρίσεις από ανθρωπιστικές οργανώσεις αλλά και από τα Ηνωμένα Έθνη. 

25 Ιανουαρίου 1995

Την ημέρα αυτή, μία ομάδα Νορβηγών και Αμερικανών επιστημόνων εκτόξευσε έναν πύραυλο 4 σταδίων (παρόμοιο με αυτόν της εικόνας), από τα βορειοδυτικά παράλια της Νορβηγίας, με σκοπό να μελετηθεί μέσω οργάνων το Βόρειο Σέλας επάνω από μία ορισμένη περιοχή της Νορβηγίας.

Ατυχώς η τροχιά του πυραύλου που έφθασε σε ύψος τα 1400 km, έμοιαζε πολύ με την τροχιά ενός υποτιθέμενου πυραύλου που θα εκτοξεύονταν εναντίον της Ρωσίας από αμερικανικό πυρηνικό υποβρύχιο, μάλιστα ο αποχωρισμός των τμημάτων του πυραύλου μπέρδεψε ακόμα περισσότερο τα πράγματα, κάνοντάς τον να μοιάζει με πύραυλο πολλαπλών κεφαλών.

Το ρωσικό σύστημα αντιμέτρων τέθηκε στο ανώτατο όριο συναγερμού, και στον πρόεδρο Γιέλτσιν μεταφέρθηκε η βαλίτσα η οποία περιέχει τους κωδικούς για την εντολή πυραυλικής αντεπίθεσης, μάλιστα η βαλίτσα ξεκλειδώθηκε για πρώτη φορά μέχρι και σήμερα σε πραγματικές συνθήκες κρίσης.

Μετά από αρκετά λεπτά αγωνίας έγινε ξεκάθαρο ότι η πορεία του πυραύλου οδηγούσε προς τη θάλασσα, όπου και ο πύραυλος έπεσε όπως ήταν προγραμματισμένος.

Οι Νορβηγοί είχαν ενημερώσει μια εβδομάδα πριν τους Ρώσους για την εκτόξευση, αλλά η πληροφορία αυτή δεν έφτασε ποτέ στην αρμόδια ρωσική βάση παρακολούθησης.

Αν και ο Ψυχρός Πόλεμος είχε τελειώσει μερικά χρόνια πριν, το επεισόδιο αυτό θεωρήθηκε εξίσου σοβαρό με του ’62 και ’83 (αν και το δεύτερο δεν ήταν ακόμα ευρύτερα γνωστό).

 

- ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ENIGMA

Ο όρος "computers" στην εποχή του Β'ΠΠ (αλλά και αρκετά χρόνια αργότερα), αναφέρονταν στις κοπέλες που είχαν σαν αποκλειστική απασχόληση την εκτέλεση των πολύπλοκων και πολυάριθμων μαθηματικών πράξεων που χρειάζονταν στις διάφορες εφαρμογές της επιστήμης, της τεχνολογίας και του στρατιωτικού τομέα. 

H ιστορία του σπασίματος του κώδικα Enigma από τον A. Turing και τους συνεργάτες του στο Bletchley Park στη διάρκεια του Β’ΠΠ είναι γεγονότα αρκετά γνωστά, κυρίως μετά την κινηματογραφική μεταφορά της δραματικής ζωής του Turing (The Imitation Game), το 2014.

Αυτή είναι όμως μόνο η μισή ιστορία, καθώς η κρυπτογραφική μηχανή Enigma χρησιμοποιήθηκε μεν από τους Γερμανούς από το τέλος του Α’ΠΠ μέχρι το τέλος του Β’ΠΠ, αλλά από 1941 και μετά οι Γερμανοί χρησιμοποιούσαν όλο και περισσότερο την πιο πολύπλοκη (και πολύ ταχύτερη) μηχανή Lorenz, που οι εργαζόμενοι στο Bletchley Park είχαν βαφτίσει Tunny.
To σύνολο μάλιστα των κρυπογραφικών δραστηριοτήτων στο Bletchley Park συχνά αναφέρονταν σαν Ultra (από το Ultra secret, υψηλότερη διαβάθμιση από το Top secret), χωρίς να υπονοείται κάποια συγκεκριμένη μέθοδος ή συσκευή.

To κεντρικό κτήριο του Bletchley Park (επάνω). Τον χειμώνα του 1945, στο κορύφωμα της αποκρυπτογραφικής δραστηριότητας περίπου 9000 άτομα εργάζονταν στο συγκρότημα.

Κάτω, η πλήρης έκταση  του συγκροτήματος. Το κεντρικό κτήριο διακρίνεται αριστερά, στη μέση της εικόνας.

Τα πρώτα ασύρματα μηνύματα της Τunny καταγράφηκαν από τους Βρετανούς τον Ιούνιο του 1941, ενώ ένα χρόνο αργότερα το καλοκαίρι του 1942, ο ταξίαρχος J. Tiltman που εργάζονταν στο Bletchley Park αποκρυπτογράφησε (με το χέρι φυσικά) το πρώτο μήνυμα από Tunny μήκους 4000 χαρακτήρων, μέσα σε 10 ημέρες.

Μάλιστα το πρώτο μήνυμα που αποκρυπτογραφήθηκε είχε σταλεί από την Αθήνα στη Βιέννη, και το λάθος του αποστολέα που βοήθησε στο σπάσιμο του κώδικα, ήταν ότι έστειλε το ίδιο (μακροσκελές) μήνυμα δύο φορές χωρίς να αλλάξει τη θέση των τροχίσκων κωδικοποίησης (βλ παρακάτω), ενώ έκανε κάποιες μικροαλλαγές στο κείμενο.

 Να σημειωθεί εδώ, ότι οι Βρετανοί διέθεταν πολύ ευαίσθητους ασύρματους δέκτες, με αποτέλεσμα να διαβάζουν στην Αγγλία μηνύματα ακόμα και από το Ανατολικό Μέτωπο!

Ο Bill Tutte που εργάζονταν στο τμήμα του Μ. Νewman στο Bletchley Park, βρήκε τον τρόπο για τη μηχανική επεξεργασία των κρυπτογραφημένων μηνυμάτων της Tunny, ενώ ο Tommy Flowers που είχε εμπειρία σε ηλεκτρονικά συστήματα κατασκεύασε τον πρώτο Colossus Μk1 στις αρχές του 1944, χρησιμοποιώντας (μεταξύ άλλων) 1600 ηλεκτρονικές λυχνίες.

Επρόκειτο ουσιαστικά για τον πρώτο προγραμματιζόμενο ψηφιακό ηλεκτρονικό υπολογιστή στον κόσμο, που αύξησε κατά πολύ την ταχύτητα αποκρυπτογράφησης, ενώ η μεγάλη επιτυχία ήταν η υποκλοπή της γερμανικής στρατηγικής πριν τη μάχη του Κουρσκ, το καλοκαίρι του 1943, που προωθήθηκε στους σοβιετικούς ώστε να κερδίσουν τη μεγαλύτερη αρματομαχία στον κόσμο.

O Tommy Flowers

Σχεδόν έναν χρόνο αργότερα, την 1^η Ιουνίου 1944 και λίγες ημέρες πριν την απόβαση στη Νορμανδία (D-day) λειτούργησε ο βελτιωμένος Mk2, επιβεβαιώνοντας την παραπλάνηση των Γερμανών για το σημείο απόβασης (περίμεναν ότι θα γίνει στο Καλαί), και προσφέροντας πολύ σημαντικές υπηρεσίες στη επιτυχή εξέλιξη της ίδιας της απόβασης αλλά και στη συνέχεια του πολέμου.

Μέχρι το τέλος του πολέμου 11 Colossus Mk2 βρίσκονταν σε λειτουργία, οι οποίοι όμως στη συνέχεια καταστράφηκαν μαζί με όλα τα σχετικά έγγραφα και σχέδια, καθώς θεωρούνταν πολύ ευαίσθητο υλικό για την εθνική ασφάλεια.

Και μόνο μετά το 1970 άρχισαν να εμφανίζονται άρθρα και αναφορές για το έργο στο Bletchley Park.

Η ίδια μυστικότητα δεν επέτρεψε να δοθούν τα εύσημα στους ανθρώπους που τα δικαιούνταν, παρά πολύ αργότερα και όταν κάποιοι δεν ήταν πια στη ζωή.

Το 1994 ξεκίνησε μια προσπάθεια ανακατασκευής του Colossus Mk2, η οποία ολοκληρώθηκε και δοκιμάστηκε με επιτυχία, και σήμερα η μηχανή αυτή βρίσκεται σαν έκθεμα στο Bletchley Park που έχει μετατραπεί σε μουσείο.

H Enigma (επάνω), με ανοικτό το επάνω κάλυμμα που αποκαλύπτει τους (τρείς, σ’ αυτή την έκδοση) τροχίσκους κωδικοποίησης, και ανοικτό και το εμπρός κάλυμμα που αποκαλύπτει τον βύσματο-πίνακα, ενώ παρακάτω φαίνεται η αρχή λειτουργίας της.

Η κωδικοποίηση της Enigma ξεκινούσε με την τοποθέτηση τόσο των καλωδίων στον βυσματο-πίνακα όσο και των τροχίσκων σε ορισμένη θέση, που την υποδείκνυε ειδική λίστα (που ανανεώνονταν κάθε μήνα) για τη συγκεκριμένη ημέρα και αριθμό μηνύματος.

Έτσι, το πάτημα ενός πλήκτρου στο πληκτρολόγιο (αριστερά) έστελνε ρεύμα που περνούσε από τον συνδυασμό των καλωδίων (κόκκινη διαδρομή), πριν συνεχίσει μέσα από τους τροχίσκους (που άλλαζαν τον συσχετισμό τους σε κάθε πάτημα που πλήκτρου), για να επιστρέψει μέσω του «ανακλαστήρα» Β (μπλε διαδρομή) και με αντίστοιχο τρόπο, ώστε να ανάψει ένα (διαφορετικό από το αρχικό) γράμμα στον φωτεινό πίνακα, δεξιά.

Στο παράδειγμα, το πάτημα το γράμματος Τ, «παρήγαγε» το γράμμα G, ενώ σε επόμενο πάτημα του Τ, θα προέκυπτε ένα άλλο γράμμα.

Το γράμμα του φωτεινού πίνακα στη συνέχεια στέλνονταν ασύρματα με Μορσικό κώδικα στον λήπτη, ο οποίος έχοντας μια παρόμοια συσκευή Enigma και έχοντάς τη ρυθμισμένη σύμφωνα με την ίδια λίστα για τις θέσεις των καλωδίων και των τροχίσκων, πατούσε το κωδικοποιημένο γράμμα στο πληκτρολόγιό του και έπαιρνε στον φωτεινό πίνακα το αποκωδικοποιημένο αποτέλεσμα. 

Ο Alan Turing

Ο Α. Τuning αυτοματοποίησε και επιτάχυνε κατά πολύ τη διαδικασία ψαξίματος των πιθανών συνδυασμών, κατασκευάζοντας το αυτόματο ηλεκτρομηχανικό σύστημα Bombe.

Οι κώδικες της Enigma αρχικά έσπασαν από την απροσεξία των αποστολέων που συχνά περιλάμβαναν τις ίδιες τυποποιημένες φράσεις στα μηνύματά τους, όπως «Ηeil Hitler» ή «ουδέν νεώτερον», που η μηχανή φυσικά κωδικοποιούσε κάθε φορά με διαφορετικό τρόπο.

Σημαντικά βοήθησε και το γεγονός ότι οι Βρετανοί είχαν ήδη μηχανή Enigma στα χέρια τους, κάτι που δεν ίσχυε στην περίπτωση της μηχανής Tunny.

Η Βombe του Turing.

Η αρχή λειτουργίας της Tunny έμοιαζε κάπως με της Enigma, στο ότι και αυτή χρησιμοποιούσε τροχίσκους (δώδεκα συνολικά) που ο συσχετισμός τους άλλαζε σε κάθε περιστροφή, ώστε το ίδιο γράμμα να κρυπτογραφείται σε διαφορετικό γράμμα προς αποστολή, με κάθε πάτημα του πλήκτρου του γράμματος.

Εδώ σταματούν όμως οι ομοιότητες, και μία βασική διαφορά είναι ότι τα γράμματα στην Tunny μετατρέπονταν αυτόματα στο δυαδικό σύστημα, έτσι ώστε κάθε γράμμα να αντιστοιχεί σ’ έναν μοναδικό συνδυασμό 5 συμβόλων που αποτελούνταν από τελείες (.) και χι (Χ), κάτι παρόμοιο με τον κώδικα Μορς.

Επιπλέον, σε κάθε αρχικό γράμμα προστίθετο και ένα κωδικό γράμμα που το παρήγαγε η ίδια η μηχανή κωδικοποίησης, με τρόπο που θα δούμε λίγο αργότερα.

Ας υποθέσουμε τώρα για παράδειγμα, ότι το γράμμα Μ (που θέλουμε να στείλουμε) αντιστοιχεί στα σύμβολα . . Χ Χ Χ, ενώ το κωδικό γράμμα που παράγει η μηχανή με το (συγκεκριμένο) πάτημα του πλήκτρου του Μ, είναι το Ν που αντιστοιχεί στα σύμβολα . . Χ Χ .

Αν προστεθούν αυτά τα γράμματα (δηλαδή τα δυαδικά σύμβολά τους) ακολουθώντας τον κανόνα: ίδια σύμβολα = τελεία, διαφορετικά σύμβολα = χι, η πρόσθεση των πιο πάνω γραμμάτων θα δώσει:

Μ = . . Χ Χ Χ

Ν =  . . Χ Χ .

+ =  . . . . Χ, όπου αυτή η διαδοχή τελειών και χι αντιστοιχεί στο γράμμα Τ, που είναι αυτό που θα αποσταλεί αυτόματα και ασύρματα προς τον δέκτη.

Ο χειριστής του δέκτη, συμβουλεύονταν την ειδική λίστα QEP για την ημέρα και αριθμό του μηνύματος (έναν διψήφιο αριθμό που έστελνε ο αποστολέας χωρίς κωδικοποίηση), και ρύθμιζε τους τροχίσκους της μηχανής του έτσι ώστε να παράγει την ίδια διαδοχή κωδικών γραμμάτων, όπως η μηχανή κρυπογράφησης.

Τώρα συμβαίνει κάτι φαινομενικά παράδοξο, αλλά απόλυτα συμβατό με την πράξη XOR της άλγεβρας Boole.

Όταν στο Τ (στο παράδειγμά μας) που θα ληφθεί, προστεθεί το ίδιο κωδικό γράμμα, δηλαδή το Ν, θα προκύψει πάλι το αρχικό Μ, και για την επιβεβαίωση:

Τ =  . . . . Χ

Ν =  . . Χ Χ .

+ =  . . Χ Χ Χ, που είναι πράγματι το Μ.

Αυτό δουλεύει για όλους τους συνδυασμούς, και είναι ιδιότητα της άλγεβρας Boole.

 H «Τunny», χωρίς το κάλυμμα και το πληκτολόγιό της. Φαίνονται οι δώδεκα τροχίσκοι που δουλεύουν σε ομάδες των 5 + 2 + 5. Φυσικά πρόκειται για γερμανική μηχανή (Lorenz) που βρέθηκε μετά τον πόλεμο, καθώς οι Βρετανοί ποτέ δεν κατάφεραν να αποκτήσουν μία κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Ας γυρίσουμε τώρα λίγο πίσω, και ας δούμε πώς η μηχανή αποστολής είχε παράξει το κωδικό γράμμα.

Στην αρχή, όπως και στην μηχανή Enigma, ο χειριστής θα πρέπει να βάλει τους 12 τροχίσκους στη διάταξη που του υπαγορεύει η λίστα QEP για την ημέρα και τη σειρά του μηνύματος.

Οι δύο πεντάδες των τροχίσκων φέρουν έκκεντρα στην περιφέρειά τους σε διάφορες θέσεις, ώστε ανάλογα με τη θέση τους να πιέζουν ή όχι έναν διακόπτη, με αποτέλεσμα να περνάει ή όχι ηλεκτρικό ρεύμα.

Η πρώτη πεντάδα περιστρέφεται αυτόματα κατά μία θέση με το πάτημα κάθε πλήκτρου γράμματος, ενώ το αν περιστραφεί και η δεύτερη πεντάδα το κανονίζει η ρύθμιση των οι δύο ενδιάμεσων (μεταξύ των δύο πεντάδων) τροχίσκων.

Έτσι λοιπόν, με κάθε πληκτρολόγηση, η πρώτη πεντάδα περιστρέφεται πάντοτε, ενώ η δεύτερη περιστρέφεται ενδεχομένως, πάντως ο συνδυσμός σε σειρά των δύο διακοπτών που αντιστοιχούν σε ομόλογους τροχίσκους (πχ στους πρώτους τροχίσκους των δύο πεντάδων) θα παράγει ένα πέρασμα ή όχι του ρεύματος, δηλαδή μία τελεία (.) ή ένα χι (Χ), οπότε τα πέντε σύμβολα που θα προκύψουν μ’ αυτόν τον τρόπο, θα δώσουν το κωδικό γράμμα.

Η Colossus, τροφοδοτούνταν με στοιχεία και έδινε τα  αποτελέσματα  σε διάτρητο ρολό χαρτιού.

Οι νεώτερες εκδόσεις της Tunny συμπεριλάμβαναν και εκτυπωτή, ενώ η κωδικοποίηση και αποκωδικοποίηση γίνονταν μέσα στη μηχανή, έτσι ώστε ο χειριστής να βλέπει σε κάθε περίπτωση το αναγνώσιμο κείμενο, που συγκεκριμένα στον δέκτη εκτυπώνονταν σε λωρίδες χαρτιού σαν τηλεγράφημα.

Το σύγχρονο αντίγραφο της Colossus, στο Bletchley Park.

Και αν σήμερα δυσκολευόμαστε να καταλάβουμε τη λειτουργία των μηχανών αυτών, φανταστείτε τους ανθρώπους στο Bletchley Park που είχαν να αντιμετωπίσουν μια σειρά γραμμάτων χωρίς κανένα εμφανές νόημα, αλλά γνώριζαν ότι από την ικανότητά τους να βγάλουν τελικά νόημα εξαρτώνταν χιλιάδες ζωές. 

Αξίζει να αναφερθεί εδώ, πώς οι Αμερικανοί που είχαν σπάσει από την αρχή του Β’ΠΠ τους Ιαπωνικούς κώδικες, προετοιμάστηκαν για την επίθεση των Ιαπώνων στο Μίντγουέι, που ουσιαστικά σήμανε την αρχή της Ιαπωνικής ήττας.
Οι Αμερικανοί υπέκλεπταν πολλά σήματα των Ιαπώνων που έδειχαν μια σημαντική προετοιμασία επίθεσης, για μια περιοχή που όμως αναφέρονταν με τον κωδικό AF. 
Οι Αμερικανοί δεν γνώριζαν σε ποιό νησί αντιστοιχούσε αυτός ο κωδικός, υποψιάζονταν όμως ότι επρόκειτο για το Μιντγουέι.

Έστειλαν λοιπόν με ασφαλή τρόπο (με υποβρύχιο καλώδιο) σήμα στο νησί που ήταν σημαντική βάση τους, να εκπέμψουν με ένα μη κωδικοποιημένο σήμα ότι το σύστημα καθαρισμού του νερού της βάσης είχε βλάβη.

Σε λιγότερο από 24 ώρες οι Ιάπωνες εξέπεμψαν κρυπογραφημένο σήμα ότι το AF έχει πρόβλημα νερού! Οι Αμερικανοί είχαν την επιβεβαίωσή τους, και τα υπόλοιπα είναι Ιστορία.

Η ιαπωνική κρυπογραφική μηχανή που ονομάστηκε Purple από τους αμερικανικούς, λειτουργούσε από το 1937 και είχε λειτουργία παρόμοια με της Enigma (στη φωτογραφία διακρίνονται οι τέσσερεις τροχίσκοι της κωδικοποίησης).

Σε σχέση με την Enigma όμως είχε  την πρόσθετη «ευκολία» ότι ο δέκτης συνδέονταν με μία δεύτερη γραφομηχανή που τύπωνε αποκωδικοποιημένο το κείμενο.
Πάντως οι Αμερικανοί δεν κατόρθωσαν να αποκτήσουν την Purple, όσο διαρκούε ο πόλεμος.